Az Gelişmiş Bölge Nedir? Ne Değildir?
Hadi gel, bugün biraz “Az gelişmiş bölge” lafını eğlenceli bir şekilde irdeliyelim. İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, hayatı esprili bir şekilde ele alan, fakat bir o kadar da kafa yapan bir genç yetişkin olarak (evet, bu ben) size biraz “az gelişmiş bölge”nin ne demek olduğunu anlatacağım. Fakat bunu yaparken konuyu gündelik hayatla, komik anekdotlarla harmanlayarak işleyeceğim.
Az Gelişmiş Bölge: Çift Anlamlı Bir Kavram
Böyle bir yazıya başlarken insanın kafasında ilk gelen şey şu oluyor: Az gelişmiş bölge nedir? Hani şu “geri kalmış, çok gelişmemiş, yok yok, o kadar da geride değil aslında ama hala tam çözülmemiş” bölgeler var ya… Neyse ki, bir de bu işi daha derinlemesine ele alabilmek için birazcık düşünmek gerekiyor. Bu yüzden birkaç dakika durup kendi kendime düşündüm: “Az gelişmiş bölge, sadece fiziksel değil, ruhsal anlamda da olabilir mi? Bunu anlatabilir miyim?”
Şöyle bir şey hayal ediyorum: Az gelişmiş bir bölge, insanlar bazen 2 saat trafikte beklerken akıllarına gelmeyen şeyleri düşünebilirler, tıpkı benim gibi. Mesela, şu anda bu yazıyı yazarken ben ne düşünüyorum? Hadi gelin, kısaca bir başlık altına alalım: Az gelişmiş bölge nedir? O zaman başlıyorum!
Az Gelişmiş Bölge: Bunu Anlamak İçin Birkaç Anekdot
Bir gün, dostum Emre ile Çeşme’de tatile gitmeye karar verdik. Yol boyunca sohbet ederken, ona sürekli şunu dedim: “Burası ne kadar gelişmiş ya!” Ama içimden düşündüm, ‘Acaba gelişmişlik neye göre belirleniyor? Çift şeritli yol var ama… Yani, bu kadar da güzel bir tatil köyüne gitmişken, gelişmişlik ne ki?’ Neyse, o kadar karmaşık olmasa da bu yazıyı yazarken aslında biraz “az gelişmiş” bölgelerin de gelişmiş olabileceğini anladım. Peki ya geriye kalan kısımlar? Hımm…
Diyalog: İzmirli’nin Düşüncesi
Ben: “Emre, az gelişmiş bölge demek, insanları taşımak değil mi?”
Emre: “Tabii, az gelişmiş bölge demek… ‘Yavaş ilerleyen bir durum’ demek. Neden?”
Ben: “Çünkü bazen yolda tıkanmak, gelişim noktasına gitmemekle aynı şey değil mi? Kapanan yollar gibi!”
Emre: “Hah, evet. Ama az gelişmiş bir bölge diye ne kadar aşağılamış oluruz, biraz dikkat et. Ya da şu kadarını söyleyeyim: Biz de bir zamanlar gelişmemiştik!”
Bunu söyledikten sonra kendime “hımm” dedim. Demek ki, az gelişmiş bir bölge sadece coğrafi anlamda değil, bazen insani anlamda da kullanılabilir. Hadi ama! Kendinize biraz yer açın, bazen gelişim, nerede olduğunuza bakmadan gelir. Tamam, yavaş ama gelişirsiniz, olur mu?
Az Gelişmiş Bölge: Yerel Şarkılar ve Ünlü Yollar
Bir gün, yerel şarkıcıların hit olmuş parçalarını dinlerken, aklıma gelen şuydu: Az gelişmiş bölge nedir? Kendi halinde, duraklarda bekleyen minibüsçüler gibi! Ama az gelişmiş bölge dediğimizde, bazı şehirlerin yolu yok diye sadece buruk gülümsemek istemem. Çünkü bir yere gittiğinizde, başınıza gelen sürprizler az gelişmişliği bir kenara bırakıp “gelişmiş bölge”ye dönüşebiliyor. Şu arabada yolculuk yaparken düşünüyorum:
“Bu şehir ne kadar gelişmiş?”
“E, gelişen şeylerin önünde gelişmeyen şeyler olsa da acaba biz bu hikâyenin neresindeyiz?”
Bazen insanlar, gelişmişliğin sadece maddi olgularla ölçüleceğini sanır. Hâlbuki, insan ilişkileri de bir bölgenin gelişmişlik ölçüsüdür. İzmir’de arkadaşlarım öyle bir şehri seviyorlar ki… Ama bazen en derin konuları kafalarında çözmeden, sadece “gelişmişlik” fikriyle yola çıkabiliyorlar.
İç Ses
“Yani ben de buradayım, ne zaman gelişeceğim, bu ‘az gelişmiş bölge’ nedir, merak ediyorum gerçekten. Şu anda son hızla düşüncelere dalarken bile ‘gelişiyorum’ diyebilir miyim?”
Az Gelişmiş Bölge ve Komik Gerçekler
Peki, gelişmemiş bir bölge sadece yapısal anlamda mı az gelişmiş olur? Hiç de değil. Bu kadar tecrübeli bir İzmirli olarak, bence asıl önemli olan; kim, ne zaman, nerede, nasıl gelişmiş?
Geçenlerde sosyal medyada gördüm, bir arkadaşım bir köyde tatil yapmış. Ne kadar güzel bir tatil, değil mi? Ama dikkat ettim, o köyün “gelişmişlik” kavramı tamamen farklıydı. Yani, elma toplamanın da bir gelişmişlik boyutu olabilir mi? Bazen şehirden bıkıp köye gitmek istiyoruz çünkü o sakinlik, bir gelişim kaydettirme noktasıdır. Hem de en gelişmişinden!
Bundan önceki yazda “şu şehirde yaşamak zor” demiştim ama şu an köylerdeki insanlar bile neredeyse robot teknolojisini hayal ediyordur, o kadar hızlı değişiyor her şey. Ama bir bakıyorsunuz, köyde bazı yerler hala elektrik alamıyor. Hımm… neydi o deyim: “Gelişmişlik her yerde farklıdır!”
Az Gelişmiş Bölge: Bizim İzmir’deki Şehir Çekişmeleri
İzmir’de yaşıyorum ya, şehirle ilgili çok eğlenceli şeyler oluyor. Sonra şehri düşündüm: Burada insanlar, az gelişmiş bir bölgeyi niye kötülesin? Şehir o kadar da kötü değil. Gerçekten, her köşe başında bir kafe, sürekli muavinlerin yapmış olduğu komik şarkılar ve insanlar… Ne olursa olsun, gelişmişlik sadece “ne kadar kısa zamanda bir şey başarırsın” değildir. Bazen, o yavaşlama, o duraklama da gelişimin bir parçasıdır. Şu an bir bölgeyi az gelişmiş yapmanın en kolay yolu: Oradaki insanları küçümsemek olurdu. Bunu yapmıyorum, çünkü herkesin geçmişi farklı.
Sonuç Olarak: Az Gelişmiş Bir Bölge Bizi Nereye Götürür?
Sonuçta, gelişmişlik bir denge meselesidir. Az gelişmiş bölgeyi düşündüğümüzde, aslında derinlemesine anlamaya çalıştığınızda, pek çok farklı algı vardır. Bazı insanlar bunu “geri kalmış” olarak yorumlasa da, bazen gelişimin hızı farklı şeylerdir. Benim için, gelişmişlik bazen bir köyde, bazen bir şehirde, bazen de yavaş gelişen düşüncelerde gizlidir.
Hadi, bir dahaki sefere bir bölgeyi düşünürken, bu kadar keskin etiketler yapmamaya çalışalım. Bu arada, bu yazıyı okuyan herkesin gelişmiş olmasını ve az gelişmiş bölgeyi sadece bir kavram olarak kalmasını temenni ediyorum.